(20.12.11) - TMMOB 2. Kadın Kurultayı 17-18 Aralık tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirildi. 18 ilde gerçekleştirilen yerel kurultaylarda tartışılan ve kabul edilen “kapitalizm ve kadınlar”, “toplumsal cinsiyet rolleri”, “kadına yönelik şiddet”, “TMMOB’de kadın örgütlenmesi” başlıkları altında 172 önergenin tartışıldığı kurultaya, TMMOB üyesi 252 kadın delege ve 58 konuk katıldı.

Kurultayda 1. gün

İMO Teoman Öztürk Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen kurultayın ilk günü müzik dinletisi ile başladı. Müzik dinletisinin ardından yerel kurultaylara dair hazırlanan bir sinevizyon gösterildi. Açılış konuşması gerçekleştiren TMMOB Yürütme Kurulu ve Kurultay Düzenleme Kurulu Üyesi Berna Vatan, kadınların hayatın her alanında birçok sorunla karşılaştığına ve yaşanılan bu sorunlara karşı mutlak bir mücadelenin olması gerektiğine vurgu yaptı.

Berna Vatan’ın ardından TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Soğancı bir konuşma gerçekleştirdi. Soğancı 2. Kadın Kurultayı ile sanayi kongresinin çakışmış olmasından kaynaklı katılımcılardan kendi adına özür dileyerek konuşmasına başladı. Mehmet Soğancı’nın ardından divan ve sonuç bildirgesi komisyonu seçimi gerçekleştirildi.

Kurultayın ilk oturumu olan “Kapitalizm ve kadın” başlığına geçilmeden önce mevcut durum değerlendirmesi için Ayşe Işık Ezer kürsüye çıktı. Ezer, geçmişten günümüze kadar kadınlarla ilgili kanunlarda, çalışma yaşamında, sağlık, eğitim, siyaset vb. alanlar üzerinden ne çeşit verilerin olduğunu aktardı. Yakın zamanda Kadından Sorumlu Devlet Bakanlığı'nın Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı olarak değiştirilmesini eleştirerek, aile planlamasının ve doğum kontrolünün Sağlık Bakanlığı'nın zorunlu görevlerinden çıkarıldığının altını çizdi. Ezer’in sunumunun ardından oturum başlıklarına geçildi.

“Kapitalizm ve Kadınlar” başlığı altındaki 1. oturum Melda Yaman Öztürk’ün sunumu ile başladı. Kapitalizm öncesi toplumlardan kapitalist topluma kadar kadın cinsinin nasıl bir değişimle karşılaştığını çeşitli örneklerle aktardı. Programın sarkmış olmasından kaynaklı sunumunu kısa kesen Öztürk’ün ardından “Kapitalizm ve Kadınlar” başlığı altındaki önergelerin oylanmasına geçildi. Bu başlık altında yer alan önergelere dair yapılan uzun tartışmalar ve divanın müdahalesindeki eksiklikler-yetersizlikler sonucu ciddi bir zaman kaybı yaşandı. Bu durum, 18.00'de sonlanması gereken ilk günün saat 20.00’ ye kadar sürmesini ve önergelerin ikinci güne sarkmasına neden oldu. Birinci günün diğer oturumu olan “Toplumsal cinsiyet rolleri” başlığına dair düzenleme kurulundan Hikmet Durukanoğlu bir sunum gerçekleştirdi. Bu iki oturuma dair kabul edilen ve reddedilen önergelerden bazıları şöyle:

• Meslek örgütümüz TMMOB çalışanlar arasında bölünme ve rekabet yaratan, iş güvencesini ortadan kaldıran, iş cinayetlerine davetiye çıkaran taşeronlaşmaya karşı üyelerini bilgilendirmeli ve diğer emek örgütleri ile birlikte etkin bir mücadele yürütmelidir. (KABUL)
• Kadın emeğinin ikincil ve geçici emek olarak görülmesini engelleyecek politikalar geliştirilmeli; sözleşmeli personel, esnek çalışma, özelleştirme, taşeronlaştırma gibi uygulamalara son verilmeli; kadınların demokratik bir planlama ile iş güvenceli istihdamları sağlanmalıdır. (KABUL)
• Kadın işçilerin, ana ve çocuk sağlığına zararlı işlerde çalıştırılması yasağı oluşturulmalıdır. (RED)
• Cinsellik çağrışımı yapan teknik terimlerin kullanılmasının önlenmesi yönünde kamuoyu oluşturularak toplumsal çıkarlar doğrultusunda gerekli değişikliklerin yapılması için TMMOB’nin girişimde bulunmasını öneriyoruz. (RED)

Kurultayda 2. gün

Kurultayın 2. günü ilk gün bitirilemeyen “Kadına Yönelik Şiddet” oturumunun kalan önergelerinin oylanması ile başladı. Bu başlığın da sonlandırılmasının ardından katılan tüm kadın delegeler için önemli bir konu başlığı olan “TMMOB'de Kadın Örgütlenmesi” oturumuna geçildi. 14.30'da bitmesi gereken kurultay da, bu başlığın gecikmiş olması ve birçok katılımcının dönüş için yola çıkması gerekliliğine rağmen yapıcı bir çözüm oluşturulamadı. Oturumun ilk önergesi olan, "Tüm kadın üyeler TMMOB 2. Kadın Kurultayı'nın doğal delegesi olmalıdır" önergesi uzun tartışmalara konu oldu. Diğer taraftan kimi katılımcıların sayıma yönelik tekrar isteği salonda kısa süreli gerginliğe yol açtı. Tüm yaşananlardan sonra kurultayın en önemli kazanımlarından biri olarak önerge, 81 kabul, 76 red oyu alarak kabul edildi. Önemli olan birçok önergeye )Pozitif ayrımcılık ve % 35 kadın kotası vb.) yerellerden gelen çok sayıda kadın katkı koyamamış oldu. Bu oturumda kabul edilen ve reddedilen önergelerden bazıları şu şekildedir:

• TMMOB ve TMMOB’ye bağlı Odalar bünyesinde bulunan kadın üyelerin deneyimleri, çalışmaları ve karşılaştıkları tüm sorunlarıyla ilgili bilgilerini aktaracakları, soracakları bir WEB sayfasının oluşturulması için önerge veriyoruz. (KABUL)
• TMMOB Kadın Örgütlülüğü, TMMOB’nin müdahil olduğu her konuda (meslek alanı, çevre, kültür, ekonomi, toplum vb.) sözünü kadın bakış açısıyla söylemelidir. (RED)
• Oda kadın komisyonları, şube kadın komisyonlarının kendi içlerinden önereceği birer asıl ve birer yedek üyeden ve Oda yönetim kurulu kadın üyelerinden oluşur. (RED)

TMMOB 2. Kadın Kurultayı birinci kurultayın ilerisine geçen bir görüntü sergilememiş olsa da, TMMOB üyesi kadınların ortak iradelerini yansıtması, yaşanılan sorunları dillendirilip görünür kılmaya çalışması, mücadelenin önemini vurgulaması, asgari planda bir yol haritası çıkarmış olması vb. sebepler göz önüne alındığında başarılı olarak sonlandırılmış oldu.

Toplumcu Mühendis, Mimar & Şehir Plancıları / Ankara